- Finanse publiczne są podstawowym narzędziem prowadzenia polityki rozwoju i realizacji zadań społeczno–gospodarczych samorządów terytorialnych na wszystkich poziomach – mówił marszałek województwa Marek Nawara podczas seminarium „Samorząd terytorialny jako podmiot systemu finansów publicznych”, które zostało zorganizowane przez Małopolskie Obserwatorium Polityki Rozwoju. Punktem wyjściem do dyskusji było opracowanie przygotowane przez dra Wojciecha Misiąga i Marcina Tomalaka na zlecenie MOPR dotyczące stanu i przyszłości finansów publicznych Małopolski.
Seminarium odbyło się 17 lutego w Krakowie. Uczestniczyli w nim – oprócz Marszałka Województwa Małopolskiego i autorów opracowania – m.in.: prof. dr hab. Krzysztof Surówka z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Lesław Fijał – Skarbnik Miasta Krakowa, Ludwik Węgrzyn – prezes Związku Powiatów Polskich, Marta Tylek – Skarbnik Województwa Małopolskiego, Mirosław Legutko z Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie i Jacek Woźniak – dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM.
Jak zaznaczył marszałek Marek Nawara, analiza przygotowana na zlecenie Małopolskiego Obserwatorium Polityki Rozwoju doskonale wpisuje się w trwającą obecnie dyskusję na temat nowego zarządzania finansami w administracji samorządowej. - Spotkanie jest istotne dla poczynienia pierwszych kroków do nowego sposobu myślenia o strategii rozwoju regionalnego – mówił marszałek.
Dr Wojciech Misiąg przedstawił główne wnioski z przygotowanej analizy:
- sytuacja finansowa województwa małopolskiego jest gorsza niż wynikałoby to z udziału województwa w tworzeniu produktu krajowego brutto;
- obciążenia fiskalne w województwie małopolskim są – w relacji do średniej dla Polski - zdecydowanie wyższe;
- w latach 2010 – 2015 jednostki samorządu terytorialnego z województwa małopolskiego będą mogły przeznaczyć na nowe zadania rozwojowe kwotę ok. 17 mld zł, czyli prawie 20 proc. ich dochodów z tego okresu;
- system redystrybucji dochodów finansów publicznych zadanie spełnił, ale nie jest dobry z punktu wdrażania perspektywy finansowej 2014-2020;
- wypracowane dochody przypisane do województwa stanowią 18 proc. dochodów ogółem, co oznacza, że o podziale pozostałych 82% dochodów stanowią algorytmy podziału środków. Małopolska nie jest „rozpuszczana”, ale ma stabilną sytuację finansową.
Podczas dyskusji zwrócono uwagę na konieczność: dobrego przygotowania strategii rozwoju; wprowadzenia przemyślanego montażu finansowego niezbędnych wydatków, kontroli (ewaluacja) ich realizacji; podejmowania działań mających na celu zwiększanie puli dostępnych środków i poprawy efektywności pozyskiwania środków unijnych.
Małopolska zawdzięcza wysoką pozycje w dochodach publicznych głównie podatkowi akcyzowemu (Philips Morris). W przyszłości Małopolska powinna dążyć do pełniejszego wykorzystania naturalnych atutów i zwiększenia dochodów z nich płynących, w tym z szeroko rozumianego agrobiznesu czy zarządzania dziedzictwem kulturowym.